जोहान्सबर्ग, दक्षिण आफ्रिका / AfricaWire.IO / – वाढती महागाई आणि कमकुवत आर्थिक वाढ यांच्या कात्रीत दक्षिण आफ्रिकन रँड सापडला आहे, कारण देशाला किमती आणि व्याजदरांबाबतच्या महत्त्वाच्या निर्णयांच्या आठवड्याचा सामना करावा लागत आहे. ऑक्टोबरमध्ये पेट्रोलच्या वाढलेल्या किमतींमुळे ग्राहक महागाईत मोठी वाढ झाली, तर खाणकाम आणि उत्पादन क्षेत्रातील मंदीमुळे विकासाच्या दृष्टिकोनावर दबाव आला. मंगळवारी दुपारी, रँडचा दर प्रति डॉलर R16.94 होता. ६ नोव्हेंबर रोजी, जेव्हा ब्रेंट क्रूडची किंमत प्रति बॅरल $100 च्या खाली घसरली होती, तेव्हा तो R16.50 वर अधिक मजबूत होता.

इन्वेस्टेकच्या मुख्य अर्थतज्ज्ञ अॅनाबेल बिशप म्हणाल्या की, अमेरिकेतील व्याजदरवाढीच्या वाढत्या अपेक्षेमुळे मौल्यवान धातूंच्या किमती घसरल्याने सोमवारी रँड १७ रँडच्या जवळपास कमकुवत झाला. अमेरिकेतील महागाईबद्दलची चिंता आणि फेडरल रिझर्व्हच्या अधिकाऱ्यांच्या कठोर वक्तव्यांमुळे डॉलर मजबूत झाला, असे त्या म्हणाल्या. २०२७ च्या मध्यापर्यंत अमेरिकेत तीन वेळा व्याजदरवाढ होण्याची शक्यता बाजार वर्तवत आहेत. या महिन्याच्या सुरुवातीला सोन्याच्या किमतीत वाढ झाल्यानंतर, अमेरिकेच्या कठोर धोरणाच्या अपेक्षेने दक्षिण आफ्रिकेची प्रमुख निर्यात असलेल्या सोन्यावरही दबाव आणला.
बिशप म्हणाल्या की, स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांनंतर युती व्यवस्थेबद्दलच्या अनिश्चिततेमुळे चलनावरही दबाव आला. विशेषतः, त्यांनी अनेक त्रिशंकू महानगरांमध्ये डेमोक्रॅटिक अलायन्सला (डीए) युतीमधून वगळले जाण्याच्या शक्यतेकडे लक्ष वेधले. बिशप म्हणाल्या की, महागाई नियंत्रणात राहिली आहे, परंतु रँडची कमजोरी ही स्वतःच महागाई वाढवणारी आहे. कमकुवत चलनामुळे इंधनासह आयात केलेल्या वस्तूंच्या किमती वाढतात.
पेट्रोलमुळे महागाई वाढते
स्थानिक माध्यमांनुसार, स्टॅटिस्टिक्स साऊथ आफ्रिकाने बुधवारी अहवाल दिला की, वार्षिक ग्राहक महागाई सप्टेंबरमधील ४.५% वरून ऑक्टोबरमध्ये ५.२% पर्यंत वाढली आहे. या महिन्याभरात पेट्रोलच्या दरात प्रति लिटर ३२० सेंटची वाढ झाल्यामुळे ही वाढ प्रामुख्याने झाली. पीएसजीचे वरिष्ठ अर्थतज्ज्ञ योहान एल्स यांनी ५.२% वाढीचा अंदाज वर्तवला होता, जो सुमारे ०.७% ची मासिक वाढ दर्शवतो. इन्व्हेस्टेकने किंचित कमी ४.९% वाढीचा अंदाज वर्तवला होता, आणि ही वाढ देखील प्रामुख्याने महागाईच्या घटकांमधील वाहतूक क्षेत्रामुळे झाली होती.
एल्स म्हणाले की, इंधनाच्या वाढत्या किमतींचा बास्केटमधील इतर वस्तूंवर परिणाम होत असल्याचे अद्यापही फारसे पुरावे नाहीत. त्यांच्या अंदाजानुसार, अन्नधान्य महागाई सप्टेंबरमधील १% वरून ऑक्टोबरमध्ये केवळ किंचित वाढून सुमारे १.३% पर्यंत पोहोचेल. रिझर्व्ह बँकेची चलनविषयक धोरण समिती (एमपीसी) गुरुवारी आपली बैठक संपल्यावर रेपो दर ७.२५% वर कायम ठेवेल अशी अपेक्षा आहे. एल्स यांनी तुलनेने कठोर भूमिका घेणारे निवेदन आणि कदाचित विभागलेले मत अपेक्षित केले आहे.
खाणकाम मंदी ढग वाढ
इन्वेस्टेकला देखील दर स्थिर राहण्याची अपेक्षा आहे, कारण तेलाच्या कमी किमती आणि इंधन करातील तात्पुरती सवलत यामुळे काही वाढीव धोके कमी झाले आहेत. त्यांनी सांगितले की, अर्थव्यवस्थेत अपेक्षित सुधारणा होऊन डिसेंबरमध्ये पेट्रोलच्या दरात प्रति लिटर R3.12 ची कपात होईल, तसेच सामान्य इंधन करात प्रति लिटर आणखी R1 ची कपात होईल. पीएसजीने २०२६ साठी सरासरी ४.३% आणि २०२७ साठी ३.४% महागाईचा अंदाज वर्तवला आहे, ज्यामुळे पुढील वर्षाच्या उत्तरार्धात दर कपातीला वाव मिळू शकतो, असे एल्स म्हणाले.
ऑगस्टमधील सुधारित ११.७% घसरणीनंतर, सप्टेंबरमध्ये खाणकाम उत्पादनात वार्षिक १०.७% घट झाली, असे इन्व्हेस्टेकने म्हटले आहे. उत्पादन क्षेत्रात वार्षिक ३.५% घट झाली, तर तिसऱ्या तिमाहीत बेरोजगारी ३३.७% पर्यंत वाढली. दुसऱ्या तिमाहीत अर्थव्यवस्था ०.२% ने आकुंचन पावली आणि तिसऱ्या तिमाहीची जीडीपी आकडेवारी १ डिसेंबर रोजी जाहीर होणार आहे. दरम्यान, फर्स्टरँडसारख्या दक्षिण आफ्रिकेतील कर्जदात्या कंपन्या पूर्व आफ्रिकेत विस्तार करण्याच्या प्रयत्नात आहेत.
महागाई आणि कमकुवत विकासामुळे भविष्यावर अनिश्चिततेचे सावट असताना रँड घसरून १७ रँडच्या दिशेने जात आहे, ही बातमी सर्वप्रथम लुसेल मीडिया: कतारचा व्यवसाय, बातम्या आणि गती यावर प्रसिद्ध झाली.
