बुनिया, डेमोक्रॅटिक रिपब्लिक ऑफ काँगो / मेना न्यूजवायर / – बुंदीबुग्यो विषाणूमुळे होणाऱ्या वेगाने पसरणाऱ्या साथीचा सामना आरोग्य अधिकारी करत असताना, डीआर काँगोमध्ये इबोलाच्या पुष्टी झालेल्या रुग्णांची संख्या ६८९ वर पोहोचली असून, १३९ जणांचा मृत्यू झाला आहे. जागतिक आरोग्य संघटनेने इशारा दिला आहे की पूर्वेकडील प्रांतांमध्ये संसर्ग अजूनही सक्रिय आहे. त्यांच्या मते डीआर काँगोमधील धोका खूप जास्त आहे. पुष्टी झालेल्या रुग्णांच्या संख्येत झपाट्याने वाढ झाल्यामुळे आणि पूर्वेकडील आरोग्य क्षेत्रांमध्ये या रोगाचा अधिक प्रसार झाल्यामुळे हा इशारा देण्यात आला आहे.
मे महिन्याच्या सुरुवातीला बुनिया आरोग्य क्षेत्रातील एका रुग्णालयात आरोग्य कर्मचाऱ्यांमध्ये गंभीर आजार आढळून आल्यानंतर या साथीला सुरुवात झाली. नंतर प्रयोगशाळेतील चाचणीत बुंदीबुग्यो विषाणूची पुष्टी झाली, जो माणसांमध्ये इबोला रोगास कारणीभूत ठरणाऱ्या विषाणूंपैकी एक आहे. डीआर काँगोच्या आरोग्य मंत्रालयाने १५ मे रोजी ही साथ जाहीर केली. १९७६ मध्ये या विषाणूची ओळख झाल्यापासून देशातील ही १७ वी इबोलाची साथ आहे.
युगांडामध्ये या साथीशी संबंधित १९ निश्चित रुग्ण आणि दोन निश्चित मृत्यूंची नोंद झाली आहे. आरोग्य अधिकाऱ्यांनी तेथे एका संभाव्य रुग्णाची आणि एका संभाव्य मृत्यूचीही नोंद केली आहे. जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (WHO) मते, युगांडामधील प्रकरणे डीआर काँगोमधून झालेल्या प्रसाराशी निगडित आहेत, ज्यात बाहेरून आलेले संसर्ग आणि संपर्कात आलेल्या व्यक्ती व आरोग्य कर्मचाऱ्यांमधील दुय्यम प्रकरणांचा समावेश आहे. युगांडामध्ये सामुदायिक प्रसाराची कोणतीही नोंद झालेली नाही.
आरोग्य क्षेत्रांवर दबाव
डीआर काँगोमधील उद्रेकाचा परिणाम इतुरी, उत्तर किवू आणि दक्षिण किवू प्रांतांवर झाला आहे. इतुरी हे प्रसाराचे केंद्रस्थान असून, सर्वाधिक पुष्टी झालेले रुग्ण येथेच आहेत. यापूर्वी डब्ल्यूएचओच्या आकडेवारीनुसार बुनिया, रवामपारा आणि मोंगबवालू आरोग्य क्षेत्रांमध्ये रुग्णांची संख्या जास्त होती. आरोग्य पथकांनी बाधित प्रांतांमध्ये हजारो संपर्कांचा शोध घेतला असून, ते रुग्ण शोधणे, रुग्णांना विलगीकरणात ठेवणे आणि विषाणूच्या संपर्कात आलेल्या लोकांवर लक्ष ठेवण्याचे काम करत आहेत.
बुंदीबुग्यो विषाणूजन्य आजारामुळे काही रुग्णांमध्ये ताप, अशक्तपणा, डोकेदुखी, उलट्या, पोटदुखी आणि रक्तस्त्राव होऊ शकतो. हा आजार संक्रमित व्यक्तींच्या रक्त, स्राव, अवयव किंवा इतर शारीरिक द्रव्यांच्या थेट संपर्कातून पसरतो. दूषित पृष्ठभाग किंवा असुरक्षित दफन पद्धतींद्वारे देखील याचा प्रसार होऊ शकतो. आजार झालेल्या व्यक्ती लक्षणे दिसण्यापूर्वी संसर्गजन्य नसतात, त्यामुळे साथीच्या नियंत्रणासाठी लवकर निदान करणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरते.
प्रतिसाद निगराणीवर लक्ष केंद्रित करतो
बुंदीबुग्यो विषाणूजन्य आजारावर कोणतीही अधिकृत लस किंवा विशिष्ट उपचार उपलब्ध नाही. अमेरिकेच्या रोग नियंत्रण आणि प्रतिबंध केंद्राच्या (CDC) मते, यातील काळजी लक्षणांवर आधारभूत उपचार आणि संसर्गावर काटेकोर नियंत्रण ठेवण्यावर अवलंबून आहे. सार्वजनिक आरोग्य पथके संपर्क शोध, विलगीकरण, सुरक्षित दफनविधी, प्रयोगशाळा चाचण्या आणि समुदाय संपर्क मोहीम यांचा वापर करत आहेत. प्रादुर्भाव झालेल्या भागांजवळ उपचार केंद्रे आणि विलगीकरण कक्ष देखील उभारले जात आहेत.
जागतिक आरोग्य संघटनेने १७ मे रोजी डीआर काँगो आणि युगांडामधील इबोलाचा उद्रेक ही आंतरराष्ट्रीय चिंतेची सार्वजनिक आरोग्य आणीबाणी म्हणून घोषित केली. सध्याच्या माहितीच्या आधारे, या संस्थेने दोन्ही देशांवर प्रवास किंवा व्यापार निर्बंध न घालण्याचा सल्ला दिला आहे. पूर्व डीआर काँगोमध्येच पुष्टी झालेल्या रुग्णांची संख्या जास्त असल्याने, प्रतिसाद पथके पाळत ठेवणे, प्रयोगशाळेची क्षमता, संसर्ग प्रतिबंध आणि सीमापार समन्वय यावर लक्ष केंद्रित करत आहेत.
डीआर काँगोमध्ये इबोलाच्या रुग्णांमध्ये वाढ, जागतिक आरोग्य संघटनेचा प्रसाराबाबतचा इशारा, ही बातमी सर्वप्रथम कुड्स टाइम्सवर प्रसिद्ध झाली.